Nieuwe blog via mail binnenkrijgen?

maandag 17 november 2014

On transfer

De maand november is elk jaar weer een onrustige maand hier in de kerk in Malawi. Behalve dat de begroting voor het volgende jaar wordt vastgelegd - en dat dus iedereen probeert om zijn ´ding´ in de kerk op de begroting te krijgen - is het ook de maand dat de dominees verhuisd worden die dit jaar on transfer zijn.

We hebben het dit jaar van dichtbij meegemaakt. Onze dominee had eind oktober al afscheid genomen en wachtte vanaf die dag op de verhuiswagen van de synode. Een vrachtwagen met grote open laadbak. Hij kreeg op woensdag te horen dat hij vrijdagmorgen om 5 uur klaar moest staan. Bij elke transfer die een predikant hier meemaak blijkt dat zijn huisraad steeds iets verder wordt gesloopt. Alles wordt zonder enige vorm van voorzichtigheid op de laadbak gezet, opgestapeld en dan met grote spanbanden en touwen flink aangesnoerd. Met alle gevolgen van dien voor de poten van de stoelen en tafels etc.
Wij kennen niet het beroepingssysteem zoals in Nederland. Hier wordt een predikant door de synode ergens geplaatst. Dat is dus een spannend moment op de laatste dag van de synodevergadering. Wie zal er dit jaar overgeplaatst worden. Het is wenselijk om in ieder geval ergens 4 jaar te dienen, in veel gevallen is dat maar drie of twee jaar en soms zelfs nog minder.
Toch gaan de predikantsgezinnen er flexibel mee om. Ze nemen het zoals het is.


Vandaag was ik met Ansgar Bosman, projecten begeleider van de GZB op werkbezoek, in Rumphi om een proeftraining te evalueren. De dominee daar, Wishart Mzembe, stond op de rol om bij ons in Ekwendeni te dienen. Hij kreeg gisterenavond een telefoontje dat hij en zijn gezin vandaag on transfer zou zijn. Bij aankomst stond de hele pastorie op de kop. Alles was van de muren gehaald en het meubilair stond in het midden van de kamer opgestapeld. Hij zag daardoor ook geen kans om de evaluatie vergadering bij te wonen. Hij kwam even naar buiten om de groep te begroeten en zich te verontschuldigen. Heel even zag ik hem met zijn ogen knipperen toen hij een van de deelnemers in het oog kreeg. Het ging om een voormalige General Secretary van onze synode. In de Malawiaanse cultuur speelt positie in de kerk en het tonen van respect een grote rol. Terwijl wij binnen in de kerk in groepen de training evalueerden is de dominee geholpen door een legertje vrijwilligers letterlijk alles weer wezen terugplaatsen in de woonkamer. Met de lunch deelde ik mee dat dit keer iedereen in de kerk zou blijven eten in verband met de verhuizing. Normaal gesproken worden genodigden uit respect in de pastorie uitgenodigd voor het eten. We wilden al gaan zitten aan een van de tafels toen we werden gewenkt om door te lopen naar de pastorie. Daar aangekomen stond dus alles weer zoals vanouds, puur en alleen omdat er een aantal zeer gerespecteerde mensen bij waren. Uiterlijk relaxed en met een grote glimlach ontving dominee Wishart Mzembe iedereen binnen voor de maaltijd. Alsof niet elk moment de verhuiswagen voor kon rijden...

Toen we uiteindelijk naar huis gingen werd bekend dat de verhuiswagen wat vertraging had opgelopen, er hing ´iets´ naar beneden onder de vrachtwagen. Het zou wel eens avond kunnen worden eer hij daadwerkelijk on transfer zou gaan naar Ekwendeni, en misschien zelfs pas de volgende dag. Misschien.....

Het kan natuurlijk altijd nog sterker. We hebben de afgelopen 10 dagen bezoek gehad van een GZB reis voor Nederlandse predikanten. Het was een heel mooi maar ook intensief programma . De hoofdmoot bestond uit twee keer een weekend in een gemeente zijn. Een unieke kans om het gemeenteleven in een zendingscontext van dichtbij mee te maken. Mensen in de ogen te zien, hen te spreken over hoe zij het geloof beleven en wat hen bezig houdt. Maar ook de projecten van de GZB waar wij bij betrokken zijn in uitvoering te zien. In tweetallen waren zij aan diverse gemeenten verbonden. Twee van hen gingen naar Mzimba waar in het tweede weekend dus ook ineens een verhuiswagen voor de deur stond. De nieuwe dominee arriveerde zowat gelijkertijd met hen. Terloops lieten de Nederlandse predikanten die dag zich ontvallen dat het wel heel aardig was om in een soor motel te slapen maar dat ze ook gerust bij iemand wilden logeren. Dat is natuurlijk ook een hele belevenis in Afrika. De dominee, die dus net on transfer was geweest bood gelijk aan dat zij dan wel erbij konden in de pastorie. De laatste dingen uitpakken en settelen kan natuurlijk ook ´gewoon´ een dag later.

Nu deze groep Nederlandse predikanten vannacht weer naar Nederland is vertrokken zijn zij ook min of meer on transfer. Van wat zij hier hebben opgemerkt en hebben beleefd zal straks ook op een bepaalde manier een transfer gemaakt worden. Benieuwd hoe flexibel, creatief en relaxed zij dit proces van de transfer straks oppakken. Het motto van de GZB is: Zending verbindt. In dit geval gingen er mensen uit Nederland inderdaad even voor on transfer om zo die verbindingen echt goed zichtbaar te maken. We zijn benieuwd om te zien waar die verbindingen toe leiden!

woensdag 12 november 2014

Een eigen bijbel

Afgelopen woensdag was het dan zover. Tijdens ons verlof is er vanuit Bleskensgraaf geld ingezameld om de vrijwilligers van de Palliative Care een eigen Bijbel te geven. Met de bedoeling dat zij dan ook weer uit kunnen delen vanuit het Woord als ze bij patiënten thuis op bezoek zijn. Deze vrijwilligers zijn heel belangrijk voor het team van de Palliative care en de patiënten. Per gebied is er een groep vrijwilligers; die in hun eigen omgeving mensen bezoeken die dat nodig hebben, ze praktisch helpen en contact onderhouden met het ziekenhuis. Als we op outreach gaan, gaat er zonodig een vrijwillger mee die de weg weet en de patiënt kent.Vaak zijn de patiënten ernstig ziek en wordt er ook met ze gelezen en gebeden.
Maar deze vrijwilligers zijn ook mensen die hard moeten werken op het land om in hun eigen onderhoud te voorzien. Geld om iets aan te schaffen is er bijna niet. Een Bijbel had dus lang niet iedereen.

Om 8 uur wordt iedereen verwacht en om kwart voor 10 is alles en iedereen zover...we gaan beginnen. Er wordt geopend met gebed. Iedereen vertelt waar hij of zij vandaan komt en hoeveel patiënten er in dat gebied zijn. Daarna word het onderwerp voeding besproken. Juist voor patiënten met HIV/aids en kanker is goede voeding met voldoende vitamines en eiwitten belangrijk voor hun weerstand.

 

 
 
 
 
Na de middagpauze worden de Bijbels uitgedeeld. De vrijwilligers beginnen spontaan te zingen met de Bijbels in de lucht. "Chiuta yiwemi..." God is goed.

 
 

Ze zijn er zichtbaar blij mee. We vragen hoeveel mensen er al thuis een eigen Bijbel hadden. Van de 44 aanwezigen hadden er 13 een eigen Bijbel. Het middagprogramma wordt ingevuld door de dominee van het ziekenhuis over het thema spiritual care. Ziekenzorg en geestelijke zorg gaan hier hand in hand. Er wordt gekeken naar de hele mens op medisch, geestelijk en pastoraal vlak. We heben een rollenspel en na de les worden er in groepjes vragen besproken.

 
 
 
Een geslaagde dag. We hopen dat de Bijbels en de trainingen tot zegen mogen zijn voor de vrijwilligers zelf en voor de patiënten die ze bezoeken.

woensdag 24 september 2014

Uitdaging

Op weg naar de stad reed ik voorbij een klein vrachtwagentje die dwars op de weg tot stilstand was gekomen. Het linker voorwiel bleek 'zomaar' onder het rijden er te zijn afgerold volgens de chauffeur. Mijn passagier voegde hier aan toe;  In Malawi we are facing some challenges.
Niet veel later reed ik weer achter een vrachtwagen. De chauffeur had de uitdaging aangenomen om zoveel mogelijk mensen achterop mee te nemen. Levensgevaarlijke situaties levert dit op. Daar verandert een mooie bijbeltekst achterop je vrachtwagen niet veel aan.


We staan in Malawi inderdaad voor een paar 'uitdagingen'.

Het is weer de tijd van de schoolfees. Dat wil zeggen dat de scholen weer begonnen zijn en er veel leerlingen en ouders zijn die hopen dat je wilt zorgdragen voor hun schoolgeld en/of hun uniform wilt betalen. Je praat dan over bedragen van rond de 20 euro per periode. Voor de meeste mensen in Malawi is dat echt een uitdaging.

Boaz, onze jongste is nu ook begonnen op school. Hij zit op een lokale Engelstalige school. Een hele uitdaging, want zijn broers en zus zitten in een klasje waar ze Nederlands thuisonderwijs volgen. Daar had hij ook best graag heen gegaan. Maar dan zijn er teveel leeftijden in een ruimte bezig met school, dat zou voor de juf niet te behappen zijn. We zijn blij dat het goed gaat, al is het niveau van onderwijs bedroevend laag, hij vermaakt zich redelijk,



Een andere uitdaging zullen we in de komende maanden zien als iedereen zijn landje weer gaat klaar maken voor het nieuwe groeiseizoen. Wie gaat het land bewerken van die weduwe met 4 kleine kinderen? En waar gaat dat oude echtpaar het zaaigoed vandaan halen? Dan hebben we het nog niet eens over de kunstmest die onbetaalbaar is voor de meesten, maar zo ontzettend hard nodig op de uitgeputte akkers.


Twee mensen die bij ons werken hebben we inmniddels naar een training gestuurd Farming God's Way. Zij zijn de uitdaging aangegaan om het anders aan te pakken op hun landje. In de training hebben ze geleerd om gebruik te maken van alle natuurlijke middelen die gewoon voorhanden zijn om de grond vruchtbaarder te maken en niet uit te putten. Ook leerden ze hoe ze verschillende gewassen het beste kunnen laten groeien. Verder leerden ze hoe de grond langer vochtig en voedzaam kan blijven door het te bedekken tegen uitdrogen. Elke les werden ze uitgedaagd om lijnen te trekken vanuit bijbelstudies naar de praktijk van het werken op hun land. Zo leerden ze van het wonder door de profeet bij de weduwe in Zarfat dat God begint bij wat we hebben, zelfs dat weinige, en wie we zijn en van daaruit wil zegenen en ons en onze situatie kan veranderen. De lijn die werd getrokken is dat alle boeren wel iets hebben (dat kleine beetje olie) wat vermenigvuldigd / gezegend kan worden. Alle bladeren van de bomen en de mest van de geiten en kippen die rondlopen zijn heel waardevol voor het land. Zo leerden ze composteren. Ze zijn er helemaal vol van en hebben de uitdaging aangenomen om dit nu ook te gaan toepassen op hun eigen land.



Op dit moment hebben we ook te maken met een enorme uitdaging in de kerk.
Na twee jaar van voorbereiden, het ontwikkelen van een basis training voor kerkenraden en het uitproberen daarvan in 22 gemeenten, gaan we nu een nieuwe fase in.
De uitdaging is om in een gebied zo groot als heel Nederland 50 trainers op te leiden die deze training gaan verzorgen in hun werkgebied. De eerste stap was het vinden van geschikte kandidaten die dit vrijwilligerswerk kunnen doen. In alle kerken hebben we geadverteerd en er kwamen gelukkig veel aanmeldingen binnen. Overal hebben we sollicitatiegesprekken gevoerd en de gemeenten geadviseerd in hun keuzes. Die gesprekken waren al een uitdaging op zich. De ene keer zit je midden in een suikerrietplantage, de volgende dag in een klein kantoortje van de kerk op een berghelling. En dan de sollicitanten, waarvan je verwacht dat ze in kennis en inzicht wat boven het maaiveld van de gemeente uitsteken. Dat was in een heel aantal gevallen ook zo, mooie mensen, met visie voor de kerk en passie voor God! We hebben ook gelachen, achteraf dan. Op de vraag aan een sollicitant of hij kon vertellen wat pastoraat is antwoordde hij: ehhh... jawel,....(het werd nog eens herhaald in zijn eigen stamtaal om hem verder te helpen) oh ja natuurlijk weet ik wat Pastoral Care (Pastoraat) is. Weet je, onze pastors hebben ook zorg nodig. Wij als ouderlingen moeten ze vaak helpen. Bij de pastors gaat er thuis ook van alles mis wat wij moeten oplossen. Wist je dat pastors onderling ook veel problemen maken? Dus ja, daarom doen we pastoraat...



Een hele uitdaging dus om het begrip pastoraat, maar nog meer de inhoud daarvan, uit te leggen en kerkenraden daarmee toe te rusten.

Op dit moment trainen we dus 50 trainers die op hun beurt straks de lessen doorgeven. Het is de bedoeling dat zij in elke gemeente worden uitgenodigd om 9 lessen te verzorgen. De gemeente zorgt voor de locatie, eten, de inkoop van de training, en het vergoeden van de onkosten voor de trainer. Al met al een hele uitdaging. Als elke gemeente 30 mensen traint per jaar kost dat iets meer dan 3 euro per deelnemer. Dat moet toch te doen zijn als men prioriteiten wil stellen. Een uitdaging om het in de komende maanden overal op de agenda te krijgen in de begroting voor het volgende jaar.

Het vertalen van deze training in vijf lokale stamtalen was ook een uitdaging! Er is heel weinig geschreven tekst in deze talen beschikbaar. Daarom zijn we extra dankbaar dat de verschillende vertaalteams zo trouw en toegewijd hun werk hebben gedaan!


Het hele proces in de gemeenten straks gaan begeleiden en monitoren is de volgende uitdaging.

Een uitdaging aangaan kan lukken en mislukken, Om eerlijk te zijn, zien we er best wel eens tegenop, zijn we ook wel eens telleurgesteld in mensen, en zien we dingen ander gaan als gedacht en gehoopt. Wat is het dan ontspannend om te weten dat deze uitdaging niet in de eerste plaats onze verantwoordelijkheid is. Het zal daarom niet mislukken, al gaat het wat anders. Wij mogen meehelpen bouwen aan het huis van onze God, Hij schakelt ons in. Echt een voorrecht! Een geweldige uitdaging!

vrijdag 18 juli 2014

Een feestelijke dag voor de blindenschool!


Het voelt echt als een mijlpaal. Eindelijk was er deze morgen de opening van de nieuwe slaapzalen van de jongens en meisjes van 12 jaar en jonger. De overvolle, oude slaapzalen met kinderen van alle leeftijden bij elkaar zorgden ervoor dat er dringend behoefte was aan nieuwe slaapzalen. We waren dan ook blij toen Cypressa dit project uitkoos in samenwerking met de GZB. De plannen konden gemaakt worden...



In september 2013 kwam er een groep van Cypressa meehelpen met de bouw.



Na maanden van vertraging... en een heleboel geduld...en elke keer weer gaan kijken met de vraag  "Hoever zijn jullie nu?"...






..was het dan  vandaag zover. De sleutels konden overhandigd worden. Omdat we op een missiepost wonen is het gebruikelijk dat er afgevaardigden van het ziekenhuis, de meisjesschool, de kerk, 'de village headman' en iemand van de Education Department van de kerk uitgenodigd worden.
De laatste voorbereidingen werden getroffen en toen alle gasten er eindelijk waren konden we beginnen. Bijna 2 uur later dan er op het programma stond, maar dat gaf de kinderen nog even de tijd wat liederen te oefenen. En anderen om nog even een speech voor te bereiden. En wat ophangen en dweilen..



















Na de opening, de toespraken en de rondleiding wordt er op z'n Afrikaans gedanst en gezongen om het te vieren. Natuurlijk wordt er ook van een flesje drinken genoten.












zaterdag 7 juni 2014

Mooie mensen!

Vrijdagmorgen 6 uur, ik hoop zo te vertrekken voor een rit van 2 en half uur over een bergpas naar Karonga, de grensstad bij het noordelijk gelegen Tanzania. Net voor vertrek nog gauw wat kussens klaargelegd in de boomhut en een tekstje gestuurd naar de mannen met wie we elke vrijdagmorgen bidden dat ik er helaas niet bij kan zijn. Mooie mensen! Ik weet dat ze straks ook deze dag voor mij zullen bidden, geweldig toch?! Net als ik weg wil rijden komen de eersten het pad op lopen. 
'Hey man, enjoy your trip, safe travel. God bless you brother! Let us pray!'
Twee handen op mijn schouders, een gezamenlijk 'amen', 'thanks brothers', nog een klap op de motorkap en ik ben weg. Twee vrienden uit Noord-Ierland en Zuid-Afrika, ik zeg niets teveel om hen broers te noemen.

Met een brede grijns rijd ik over de missiepost. Natuurlijk ga ik niet alleen op pad. Dat kán gewoon niet in Afrika. Als je zelf niet mensen hebt gevraagd om mee te rijden zijn er altijd wel mensen die jou vragen mee te mogen rijden. Dit keer zijn dat: een dominee die gaat condoleren bij familie in zijn home-village, een broeder uit missieziekenhuis die graag eens mee wilde om een training bij te wonen, een Duitse vrijwilligster rijdt ook mee om net voor haar vertrek uit Malawi nog wat mensen gedag te zeggen. 

Mijn telefoon gaat over als we net de laatste passagier hebben opgehaald. Het is mijn directeur die me uitgebreid bedankt voor het meenemen van zijn collega-predikant en nog even een veilige reis wenst. Een van de passagiers doet nog een gebed en dan zijn we echt weg. Er wordt hard gelachen als ik, naar goed gebruik, uitgebreid alle passagiers aan elkaar voorstel en een tikkeltje overdreven vraag of het goed gaat met alle huisgenoten, inclusief vader/moeder/opa/oma/achteroom en de buurmans verre neef. 
En met een groots gebaar antwoorden ze:'Tose tili makora!' Iedereen maakt het goed. 
Natuurlijk is het gekscherend, maar er zit wel iets moois en warms in opgesloten! Je doet er toe, je bent deel van een groter geheel.
Zeggen wij in Nederland ook niet vaak: 't gaat goed hoor'. Maar gaat het dan ook altijd echt goed? Net zomin hier in Malawi. Dat blijkt wel uit de gesprekken in de auto. In elke familie is wel wat; armoede, honger, misoogst, chronisch geld tekort, mannen die weglopen bij hun gezin, dronkenschap, HIV/aids. En dan toch die warme glimlach bij mijn passagiers. 'God heeft ons gezegend zodat we tot zegen kunnen zijn voor anderen'  Mooie mensen!

Ongemerkt heb ik toch 20 minuten van de geschatte reistijd afgereden. Het was heerlijk rustig op de weg. Ruim twee uur later en wat nieuwe lifters erbij, komen we bij de kerk in Karonga aan. Vandaag mag ik twee seminars geven tijdens een conferentie voor evangelisatie teams. Ik heb er veel zin, sinds we terug in Malawi zijn na ons verlof ben ik vooral bezig geweest om werkgroepen aan te sturen die trainingen samenstellen en het materiaal vervolgens te herschrijven. Prachtig werk, daar niet van, maar ik vind het vooral erg leuk om groepen mensen mee te nemen in een les en iets nieuws en praktisch aan te leren.

De deelnemers komen uit de hele classis en verblijven in gastgezinnen. Sommigen komen net aan met de fietstaxi. Achter de auto parkeert een minibusje en ik sta versteld hoeveel mensen daar uit komen rollen, inclusief bagage tel ik zo 15 mensen. Na 15 handen en begroetingen pak ik gauw mijn spullen uit de auto. Gewapend met een tas met lesmateriaal, een fototoestel om mijn nek en een rol flipover papier onder de arm probeer ik snel in het verenigingsgebouw de laatste voorbereidingen te treffen. Maar dat gaat zomaar niet. Twee predikanten trekken mijn spullen uit mijn handen en zeggen met een grote glimlach; 'denk je nu echt dat je als onze gast ook maar iets zelf naar binnen kan dragen?' Als alle spullen voorin op een tafel liggen geeft een van hen me een omhelzing. 'goed je te zien pastor Fisher' Ik probeer nog tegen te werpen dat ik geen pastor ben maar gewoon een trainer. ' Onzin! Of we nou bij jou mogen meedenken in een werkgroep of als deelnemer tijdens een seminar, het is telkens zo opbouwend en dan zouden wij wel dominees mogen zijn en jij geen pastor? Mooie mensen! 




Alle deelnemers worden per gemeente welkom geheten en een uitgebreid welkom volgt voor mij als spreker. Als iedereen geweest is heten we elkaar welkom met driemaal handenklap en in koor zeggen we daarbij 'in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest, geprezen is Zijn Naam' Spontaan zet een van de deelnemers een lied van aanbidding in. Het is een beurtzang die meerstemmig gezongen wordt. En zingen kunnen ze, met alles wat in hen is en wie ze zijn! Probeer dan maar eens stil te staan!
Mooie mensen!


Na nog heel veel zingen, gebeden en een bijbeluitleg over de Ethiopische minister van Financiën uit Handelingen 8, is het mijn beurt om de eerste seminar te verzorgen. Het sluit mooi aan bij de dagopening. Deze Ethiopiër werd uitgelegd wat hij las en daarvandaan werd hij bij Jezus gebracht en vervolgde zijn weg met blijdschap. Ik vertel dat de realiteit van deze blijdschap die je mensen kunt geven en de blijdschap in de hemel over een persoon die tot Jezus komt moet ons toch wel aansporen tot evangelisatie!

'..Doe je ogen eens dicht en moet je jezelf eens proberen het volgende voor te stellen: ontelbaar veel mensen staan daar te juichen als een van de boodschappers van God zijn ronde doet in de hemel en de mededeling doet van Zijne Koninklijke Hoogheid; "Heden verkondigt De Koning jullie grote blijdschap! De volgende mensen hebben we de afgelopen minuten bij kunnen schrijven in het boek van het Leven......" 
En dan volgt er een lange lijst van namen uit alle uithoeken van de wereld, gevolgd door een vreugdekreet; "We zijn er bijna; uit alle volken, stammen en talen zal straks klinken: LEVE DE KONING!"  Iedereen is blij, valt op de knieën en juicht in aanbidding....'
Mooie mensen!


Tijdens de lunch in de pastorie - deelnemers eten buiten - wordt ik weer uitgebreid voorgesteld aan de vrouw en kinderen van de plaatselijke dominee. 'heb je je vrouw en kinderen niet meegenomen? Dit is de pastorie, een huis voor de mensen! Iedereen is welkom, je hoeft echt niet te wachten op een uitnodiging. De volgende keer mag je ze gewoon meenemen hoor, er is plek zat om te blijven slapen.'
Mooie mensen!




Omdat we voor het donker graag weer terug willen zijn in Ekwendeni korten we de middagsessie behoorlijk in. Het is een vervolg op de eerste seminar over evangelisatie. Discipelschap oftewel de geestelijke groei nadat iemand tot geloof is gekomen. Het is fijn dat de ongeveer 60 deelnemers de tekst en vragen mee naar huis krijgen. We sluiten af met een rollenspel om het geleerde in de praktijk te brengen. Zonder te oefenen of enige vorm van overleg spelen 2 mensen dat ze bij iemand op bezoek gaan die onlangs tot geloof gekomen is. Ik sta versteld van wat ze allemaal hebben opgepikt in de seminars en kunnen toepassen in dit rollenspel! Vol overgave tonen ze de vrouw hun blijdschap dat ze nu 'bij de familie van Jezus' hoort.
Mooie mensen!


Onder het zingen van een afscheidslied zwaaien de deelnemers ons uit en stappen wij vlug in de auto om naar huis te gaan. Vier mensen dragen mijn spullen en zwaaien ons uit.Terwijl ik mijn gordel omdoe voel ik twee handen op mijn schouders, een kort gebed om een veilige reis volgt. 
Mooie mensen!


Natuurlijk rijden er een aantal mensen mee, inclusief bagage. En halverwege de reis langs het meer kopen we nog een bosje verse vis aan een touwtje. Nee, die mag niet mee in de auto... Tewijl ik de vis netjes aan de ruitenwisser achter de auto hang wordt er hard gelachen in de auto. 'Pastor Fisher doesn't like the smell of fish!
Mooie mensen!